به گزارش روابط عمومی سازمان امور اجتماعی کشور، بررسی داده‌های مرکز ملی رصد اجتماعی کشور حاکی از آن است که رشد سالانه جمعیت ایران در بازه زمانی ۱۳۴۵ تا ۱۴۰۳ نوسانات قابل‌توجهی را تجربه کرده و در دهه‌های اخیر روندی کاهشی به خود گرفته است. بر اساس این گزارش، بیشترین میزان رشد سالانه جمعیت کشور مربوط به دوره ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۵ با نرخ ۳.۹۱ درصد بوده که بخش عمده آن تحت تأثیر افزایش باروری در دهه ۶۰ شکل گرفته است.

اوج رشد جمعیت در دهه ۶۰

این در حالی است که از دهه ۱۳۷۵ به بعد، نرخ رشد جمعیت کشور به‌طور محسوسی کاهش یافته و در دوره ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ به ۱.۰۱ درصد رسیده است. در دوره ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ نیز رشد سالانه جمعیت کشور ۱.۳۷ درصد برآورد شده که نشان‌دهنده تداوم روند کاهشی نسبت به دهه‌های گذشته است.

کاهش جمعیت روستایی و تداوم رشد شهری

تحلیل تفکیکی جمعیت شهری و روستایی نشان می‌دهد همزمان با کاهش رشد جمعیت روستایی، سهم جمعیت شهری افزایش یافته است. در حالی که رشد جمعیت نقاط روستایی از دهه ۱۳۷۵ به بعد منفی شده و در دوره‌های متوالی ادامه داشته، رشد جمعیت شهری هرچند با کاهش، اما همچنان مثبت باقی مانده است.

شهرنشینی بیش از سه برابر روستانشینی

بر اساس برآوردهای سال ۱۴۰۳، نسبت جمعیت شهرنشین کشور به ۷۶.۸ درصد و نسبت جمعیت روستانشین به ۲۳.۲ درصد رسیده است؛ به عبارتی، جمعیت شهرنشین ایران بیش از سه برابر جمعیت روستانشین است. این روند تحت تأثیر مهاجرت‌های داخلی و تبدیل برخی نقاط روستایی به شهر تداوم یافته و پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آینده نیز ادامه داشته باشد.

استان‌های پیشرو در رشد جمعیت

در بخش دیگری از این گزارش، به تفاوت‌های منطقه‌ای رشد جمعیت اشاره شده است. بر این اساس، در دهه ۱۳۹۰ استان‌های یزد با ۲.۲۳ درصد، هرمزگان با ۲.۰۵ درصد، سیستان و بلوچستان با ۱.۹۹ درصد، قم با ۱.۹۶ درصد، البرز با ۱.۹۳ درصد، بوشهر با ۱.۸۵ درصد و سمنان با ۱.۸۳ درصد، بیشترین متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت را در کشور داشته‌اند.

تمرکز جمعیت در تهران

همچنین بررسی سهم جمعیتی استان‌ها از کل جمعیت کشور در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد استان تهران با اختصاص ۱۶.۶ درصد از جمعیت کشور، بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است. تفاوت‌های جمعیتی استان‌ها، نقش متفاوتی در میزان تأثیرگذاری آن‌ها بر تحولات جمعیتی کشور ایفا می‌کند.

بر اساس این گزارش، استمرار کاهش رشد جمعیت و افزایش تمرکز جمعیت در مناطق شهری، ضرورت توجه جدی به سیاست‌های جمعیتی، مهاجرتی و آمایش سرزمین را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

پایان/